Kolay İhracat Noktaları

Ticaret Bakanlığımızın 10.03.2021 tarihli 2021/8 sayılı Kolay İhracat Noktaları konulu Genelgesi ile birlikte ülkemiz için yepyeni bir ufuk açılarak gerek ihracatçı firmaları gerekse taşımacı firmaları Avrupa Birliğinde yerleşik firmalar ile daha rekabet edebilir bir konuma getirilmiş oldu. Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği ile birlikte ticaretin kolaylaştırılması için atılan adımlar her geçen gün firmalara sağlanan yeni basitleştirilmiş uygulamalar ile birlikte ülkemiz dış ticareti için olumlu bir hava yaratmaktadır.

Bilindiği üzere Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsüne sahip aynı zamanda izinli gönderici yetkisine haiz taşımacı firmalarımız, ihracat beyannamesi verilmiş eşya için kendi tesislerinde gümrük işlemlerini tamamlayarak eşyayı gümrük idaresine sunmaksızın doğrudan sınır kapılarımıza sevk edebilmektelerdi. Ancak verilecek ihracat beyannamelerinin taşıyıcı firmanın izinli tesisinin bağlı bulunduğu gümrük idaresine sunulması gerekmekte idi. Ancak kağıtsız ihracat uygulamasının da başlaması ile birlikte beyannamenin tescil edildiği gümrük idaresi ile gerektiği durumlarda fiziki muayenenin yapılacağı gümrük idarelerinin ayrıştırılması imkanına erişilmiştir.

Bu kapsamda yapılan çalışmalar neticesinde İzinli Gönderici yetkisine haiz firmaların taşıdıkları eşya ile ilgili olarak başka bir gümrük idaresince tescilli olması durumunda dahi eşyanın yetki sahibi firmanın yetki kapsamı tesisine gelmesi ile birlikte yapılacak hazır bildirimini müteakip gerekli muayene veya kontrol işlemlerinin yapılması ile birlikte doğrudan sınır kapısına sevk edebilme hakkı kazanılmıştır.

Yıllardır taşımacı firmalarımızın, Avrupa Birliği örneğine uygun şekilde EX beyannameler ile nihai çıkış noktasına getirilerek burada konsolide edilip transit beyannamesi ile sevk işlemlerinin tamamlanmasına yönelik talepleri de sadece İzinli Gönderici firmalara özgü olarak karşılığını bulmuş oldu.

Uygulamanın ihracatçı ve taşımacılara sağlayacağı kolaylıklar neler olacak noktasında, öncelikle eski uygulamayı ele alalım;

İzinli gönderici yetkisine haiz bir taşımacı firmanın yapacağı işlemlerde;

İhracatçı firmanın önünde iki seçenek mevcut bulunmaktadır. İsterse ihracat beyannamesini herhangi bir gümrük idaresinde tescil edip, gümrük idaresinde gerekli kontroller yapıldıktan sonra bir transit beyannamesi ile birlikte araç mühürlenerek taşımacı firmanın izinli alıcı yetkisine de sahip olması durumunda izinli gönderici firmanın izin kapsamı tesisine gönderir, izinli gönderici firma tarafından da kendi tesisinden yeni bir transit beyannamesi ile sevk işlemi yapılabilmektedir. Bu durumda ihracatçı firma hem gümrük idaresine eşyasını götürmek zorunda hem de bu idarede açılacak transit beyannamesine ilişkin maliyetlere katlanmak zorundadır. İkinci seçenek olarak ise ihracatçı firma ihracat beyannamesini izinli gönderici firmanın yetki kapsamı tesisinin bağlı bulunduğu gümrük idaresinde tescil ettirerek eşyayı gümrük idaresine sunmaksızın tesise gönderir, söz konusu tesiste hazır bildiriminin yapılmasını müteakip muayene işlemi olamayacaksa izinli gönderici tarafından açılan transit beyannamesi ve firmanın kendi tatbik edeceği mühür eşliğinde dorudan sınır kapısına sevk edebilmektedir. Bu durumda muayene işlemi yapılacak dahi olsa gümrük idaresince muayene işlemi izinli gönderici firmanın tesisinde gerçekleştirileceği için ihracatçı firma eşyayı gümrük idaresine sunmayacaktır.

2021/8 sayılı Genelge ile birlikte yukarıda belirtilen seçeneklere ilaveten ihracatçı firmalara yeni bir seçenek sunulmuştur.

Genelgeye göre;

İhracatçı tarafından herhangi bir gümrük idaresinde tescil edilen ihracat beyannamesi kapsamı eşya herhangi bir araçla eşya gümrüğe sunulmaksızın herhangi bir transit beyanı açılmaksızın ve dolayısıyla herhangi bir mühür tatbikine gerek olmaksızın izinli göndericinin yetki kapsamı tesisine getirilebilmekte, izinli gönderici tarafından yapılan hat bildirimini müteakip eğer sarı hatta işlem görecek ise ihracat beyannamesinin tescil edildiği gümrük idaresince sisteme yüklü belgeler üzerinden, eğer kırmızı hatta işlem görecek ise izinli göndericinin yetki kapsamı tesisinin bağlı bulunduğu gümrük idaresi tarafından ilgili tesiste yapılacaktır.

Bu kapsamda işlem yapabilmek için ihracatçılar tarafından ihracat beyannamesi tescil edilirken “BS-12” basitleştirilmiş usul kodlu beyanname verilmesine, “50. Asıl Sorumlu” hanesine izinli gönderici firmanın vergi numarasının yazılmasına, “30.Eşyanın Bulunduğu Yer” hanesine izinli göndericinin yetkilendirilmiş tesisinin kodunun yazılmasına dikkat edilmesi gerekmektedir.

Genelge hükümlerinin uygulanması bakımından ihrakiye ve kumanya olarak değerlendirilen eşyanın ihracat işlemlerinin bu kapsama dahil edilmediği ve nihai çıkış noktasının izinli gönderici firma tesisi olması gerektiği unutulmamalıdır.

Konuyu bir örnek ile ele alacak olursak;

Kayseri, Ankara ve Sakarya da yerleşik bulunan 3 ihracatçı firmanı eşyasını taşıyacak olan bir izinli gönderici firmanın mevcut olması durumunda her üç şehirdeki ihracatçı firmalar tarafından usulüne uygun olarak kendi şehirlerindeki gümrük idarelerine tescil ettirilen ihracat beyannameleri kapsamı eşya bu şehirlerden herhangi bir araç ile alınarak transit beyannamesi verilmeksizin araçlar mühürlenmeksizin izinli gönderici firmanın Muratbey Gümrük Müdürlüğüne bağlı olan yetkili tesisine getirilir. Burada eşyalar güvenli alanlara alınarak her üç ihracat beyannamesi için hazır bildirimi yapılır ve hat belirlenmesi için gereken yarım saatlik süre boyunca beklenir. Belirlenen hatta göre yapılacak işlemlerin ardından çıkabilir statüye gelen 3 ihracat beyannamesi kapsamı eşya için transit beyannamesi verilerek mühür tatbik edilip araç doğrudan sınır kapısına sevk edilir.

Görüleceği üzere gerek ihracatçılar açısından gerekse taşımacılar açısından, eşyanın gümrük idaresine sunulmaması, izinli göndericinin mühürleri kendisinin tatbik etmesi, muayene yapılacak ise gümrük idaresindeki indirme bindirme maliyetlerinden azalması, tesise gelene kadar transit beyannamesinin açılmasına gerek olmaması ve eşyanın Kapıkule Sınır Kapısından geçecek olması durumunda öncelikli geçiş hakkından yararlanılmasından dolayı hem maliyetler azalacak hem de zaman tasarrufu sağlanacaktır.

Söz konusu uygulama taşımacının yetkisi olup olmadığına bakılmaksızın tüm ihracatçıların kendi yerleşik olduğu yerlerdeki en yakın gümrük idaresine beyanname vererek eşyanın ihracatının yapılacağı en uygun lojistik lokasyonuna yakın gümrük idaresinde gerekli muayene işlemlerinin tamamlanması yönünde geliştirilerek firmaların dış ticaret işlemlerinin tek bir merkezden yönetilmesine olanak sağlayan Avrupa Birliğindeki merkezi gümrükleme uygulamasına temel teşkil edeceği, taşımacılar açısından da izinli gönderici yetkisi bulunmaksızın farklı yerlerdeki gümrük idarelerine tescil ettirilen ihracat beyannameleri kapsamı eşyanın nihai çıkış noktasındaki gümrük idaresine kadar transit beyannamesi ve mühür tatbiki gerekmeksizin sevki nihai noktadaki gümrük idaresinde ise yapılacak kontrollerin ardından transit beyannamesi eşliğinde sevkinin sağlanmasına temel teşkil edeceğini ve bu sayede uygulamanın ülke geneline yayılarak tüm ihracatçılarımızın ve taşımacı firmalarımızın maliyet ve zaman tasarrufu sağlayarak daha rekabetçi bir statüye erişebilecekleri günlerin bir an önce gelmesi ümidiyle…